Yıkım öncesi asbest raporu: asbest envanteri, iş planı ve söküm kuralları

Yıkım öncesi asbest raporu zorunludur. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik, her yıkımdan önce binadaki asbestin türünü, miktarını ve yerini gösteren bir asbest envanteri ister; numune alma ve analizi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş laboratuvar yapar. Asbest bulunursa sökülüp uzaklaştırılmadan ana yıkıma geçilemez.

Konuyu iki yönetmelik birlikte düzenler. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik (md. 5 ve md. 16) yıkımın sırasını belirler. Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik (RG 25 Ocak 2013, Sayı 28539) ise sökümün nasıl yapılacağını ve kimin yapacağını düzenler. Bu yönetmelik 2003 tarihli eski asbest yönetmeliğini kaldırdı.

Yıkım yönetmeliği asbest için ne diyor?

İki kural vardır:

• md. 5: Asbest ve benzeri tehlikeli kimyasal içeren imalatlar sökülüp uzaklaştırılmadan ve seçici yıkım yapılmadan ana yıkıma geçilemez.
• md. 16: Yıkımdan önce asbest envanteri zorunludur. Asbest yıkımdan önce sökülür, ayrı toplanır ve bertaraf edilir. Söküm TS 13895'e uygun yapılır ve 28539 sayılı Asbest Yönetmeliğine uyulur.

Fıkra numarası vermiyoruz. 5. maddedeki asbest fıkrası 12 Ağustos 2027'de bir sıra kayacak; madde düzeyindeki atıf ise değişmeyecek. Yıkım yönetmeliğinin tamamını madde madde özetimizde bulabilirsiniz.

Asbest raporunu kim hazırlar, belediye ne ister?

Numune alma ve analiz ÇSGB tarafından yetkilendirilmiş laboratuvar tarafından yapılır. Rapor, yıkım ruhsatı dosyasının parçasıdır. Örneğin Osmangazi Belediyesinin evrak listesi (FKTM007 Rev.02, 19.11.2024), yetkili laboratuvardan alınmış ıslak imzalı asbest ölçüm raporu ister. Asbest çıkarsa bertaraf raporu da istenir. Ruhsat dosyasının geri kalanı için yıkım ruhsatı rehberimize bakın.

Asbest envanteri, numune ve analiz süreci için Bursa'da asbest envanteri ve söküm sürecini yürüten Asbest Raporu Bursa (yeni sekmede açılır) ile çalışılabilir. Envanter tamamlandıktan sonra yıkım takvimini bu sonuca göre kurarız.

Asbest bulunursa söküm nasıl yürür?

Asbest Yönetmeliğine göre işveren, söküm ve yıkım işine başlamadan önce asbest içerebilecek malzemeleri belirlemek için inceleme yapar. Asbest şüphesi varsa yönetmelik uygulanır ve şu adımlar izlenir:

1. 01

   İş planı

   İşe başlamadan önce iş planı hazırlanır. Plan, yerinde kalması daha büyük risk oluşturmadıkça asbestin yıkıma başlanmadan önce uzaklaştırılmasını içerir.

2. 02

   Bildirim

   İş planı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne bildirilir. Bildirimde unvan, asbest türü ve miktarı, yapılacak işler, çalışan sayısı, başlama tarihi ve süre ile uzman ve çalışan belgeleri yer alır.

3. 03

   Söküm

   İş, asbest söküm uzmanı nezaretinde, asbest söküm çalışanları tarafından TS 13895'e uygun yapılır.

4. 04

   Ayrı toplama ve bertaraf

   Asbestli atık diğer yıkıntı atığıyla karıştırılmaz, tehlikeli atık olarak bertaraf edilir.

5. 05

   Maruziyet riski kalmadı belgesi

   İş bitince akredite ve yetkili laboratuvardan "maruziyet riski kalmadı" belgesi ve ölçüm raporu alınır, il müdürlüğüne teslim edilir.

6. 06

   Ana yıkım

   Söküm ve seçici yıkım tamamlandıktan sonra ana yıkıma geçilir.

Sınır değer nedir?

Çalışanın maruz kalabileceği asbest sınır değeri 0,1 lif/cm³'tür (8 saatlik zaman ağırlıklı ortalama). Söküm süresince ve sonrasında yapılan ölçümler bu değere göre değerlendirilir.

Yıkım firması asbest sökümünde hangi rolü üstlenir?

Asbest sökümünü biz yapmıyoruz. Sökümü yetkili ekipler yürütür. Bizim işimiz asbest sökümü koordinasyonu: envanter sonucuna göre sıranın kurulması, belgelerin tamamlanması ve söküm ekibiyle yıkım takviminin eşleştirilmesi. Bu hizmeti asbest sökümü koordinasyonu sayfamızda anlatıyoruz. Sıranın neden bu şekilde olduğunu asbest sökümü neden yıkımdan önce yapılır yazımızda açıkladık.