İç söküm Bursa: yıkım öncesinde ve boşaltılan mekânlarda strip-out

İç söküm, bir yapının kolon, kiriş ve döşeme gibi taşıyıcı elemanlarına dokunmadan içindeki tavan, bölme, kaplama, doğrama ve tesisatı söküp malzemeleri türüne göre ayırmaktır. Bursa'da bu işi iki durumda yapıyoruz: yıkılacak bir binada ana yıkımdan önce ve kendisi ayakta kalacak ofis, mağaza ya da fabrika gibi mekânları boş kabuk hâline getirmek için. İş sonunda mekânı süpürülmüş, atık belgeleri tamamlanmış olarak teslim ediyoruz.

İç söküm hangi durumlarda yapılır?

İki farklı ihtiyaç aynı adla anılır, ama planlamaları farklıdır.

Yıkım öncesi iç söküm. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik'e göre seçici yıkım yapılmadan ana yıkıma geçilemez. Seçici yıkımın en uzun evresi de iç sökümdür: her katta tekrar eden tavan, bölme, kaplama ve tesisat kalemleri makine gelmeden elle ve küçük ekipmanla ayrılır. Bu durumda iç söküm, yıkım planının ve ruhsat takviminin bir parçasıdır. Genel çerçeveyi seçici yıkım ve atık ayrıştırma sayfasında anlattık.

Yapı kalırken iç söküm. Kiralık bir ofis katının boşaltılması, mağazanın yeni kiracıya çıplak teslimi, fabrikada üretim hattının değişmesi ya da binanın yeniden kullanım için soyulması bu gruptadır. Burada yapı yaşamaya devam eder; komşu kiracılar, site yönetimi ve binanın ortak alanları işin sınırlarını belirler.

Kavramın kısa tanımı iç söküm sözlük maddesinde bulunur.

İç sökümün kapsamına neler girer?

Keşifte söküm listesini kalem kalem çıkarıyoruz. Tipik bir listede şunlar bulunur:

Hafriyat Yönetmeliği de kapı, pencere, dolap, kaplama ve yalıtım gibi geri kazanılabilir malzemelerin yıkımdan önce ayıklanmasını ister. Metal ve cam gibi akışların ayrı toplanması hem geri kazanımı hem de taşıma maliyetini doğrudan etkiler.

Tadilat da yapıyor musunuz?

Hayır. Biz yıkım ve söküm firmasıyız; iç sökümde işimiz mekânı boşaltıp temiz bir kabuk olarak teslim etmekle biter. Yeni bölme kurmak, sıva, boya, tesisat yenileme ya da dekorasyon yapmıyoruz. Bu işler için tadilat veya inşaat firmasıyla çalışmanız gerekir; biz sökümü onların iş programına göre planlayıp alanı zamanında teslim edebiliriz.

Taşıyıcı sisteme müdahale de bu hizmetin dışındadır. Bir duvarın taşıyıcı olup olmadığı netleşmeden kırılmaz. Kolon, kiriş, perde veya taşıyıcı duvara yapılacak herhangi bir müdahale statik değerlendirme ve ilgili idareden izin gerektirebilir; bunun belediyeyle teyit edilmesi gerekir.

Asbest şüphesi olursa ne yapıyoruz?

Duruyoruz. İç sökümde asbest şüpheli malzemeyle karşılaşma ihtimali, dış yıkıma göre daha yüksektir; çünkü eski boru ve kazan yalıtımları, bazı yer karoları ile yapıştırıcıları, eski tavan plakaları ve baca boruları tam da iç sökümün dokunduğu kalemlerdir.

Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, söküm ve yıkım işine başlamadan önce asbest içerebilecek malzemelerin belirlenmesini ister. Bu yüzden 1990'lardan önce yapılmış binalarda iç sökümü asbest durumu netleşmeden başlatmıyoruz. Sökümün ortasında şüpheli bir malzeme çıkarsa o bölümde çalışmayı durdurur, alanı kapatır ve numune alınmasını bekleriz. Asbestli malzemeyi biz sökmüyoruz; yetkili ekibin sökümü ve belgelerin tamamlanması için takvimi asbest sökümü koordinasyonu kapsamında yönetiyoruz.

Kullanımdaki bir binada iç söküm nasıl planlanır?

Ofis katı veya mağaza gibi mekânlarda binanın geri kalanı çalışmaya devam eder. Planlamada şu başlıkları site yönetimi ya da bina yöneticisiyle birlikte netleştiriyoruz:

• Çalışma saatleri: Gürültülü işlerin yapılabileceği saatler bina yönetiminin kurallarına ve İl Mahalli Çevre Kurulu kararına bağlıdır; belediyeden teyit edilmelidir.
• Toz ayrımı: Söküm alanı ortak alanlardan geçici perdeyle ayrılır; kapı ağızlarına toz tutucu konur.
• Ortak alan koruması: Asansör kabini, merdivenler ve koridorlar örtüyle korunur.
• Atık iniş yolu: Malzeme asansörle, cepheden moloz borusuyla ya da elle indirilir; seçim binanın yapısına ve yönetimin iznine göre yapılır.
• Ortak tesisat: Binanın diğer katlarını besleyen su, elektrik ve havalandırma hatları işaretlenir ve korunur.

Fabrika iç sökümü neyi kapsar?

Üretim tesislerinde iç söküm çoğunlukla bina ayakta kalırken hattın değişmesi ya da bölümün boşaltılması için yapılır. Makine temelleri, kablo tavaları, basınçlı hava hatları, kanallar, ara kat platformları ve bölme duvarlar sökülür. Enerji ve akışkan hatlarının kesimi işletmenin teknik ekibiyle birlikte yapılır. Binanın tamamı yıkılacaksa bu evre fabrika ve endüstriyel tesis yıkımı planının parçası olur.

Söküm atığı nasıl taşınır?

İç sökümden çıkan atık hacim olarak beklenenden fazladır; tavan ve bölme malzemesi hafif ama hacimlidir. Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'ne göre 2 tondan fazla atık çıkacak işlerde Atık Taşıma ve Kabul Belgesi alınır ve konteyner yerleştirilmeden işe başlanmaz. Bursa'da bu süreç Büyükşehir Belediyesinin Hafriyat Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yürür.

Akışları ayrı konteynerlere topluyoruz: metal, cam, ahşap, alçı, inert malzeme ve varsa tehlikeli atık. Taşıma ve döküm tarafının işleyişini hafriyat ve saha temizliği sayfasında, atık türlerinin tamamını yıkım atıkları rehberinde anlattık.

İç sökümün süresi ve maliyeti neye bağlıdır?

İç sökümde süreyi metrekareden çok malzeme çeşitliliği ve erişim belirler. Aynı büyüklükteki iki ofis katından biri yalnızca halı ve alçıpan bölmeden oluşuyorsa kısa sürede boşalır; diğerinde yükseltilmiş döşeme, cam bölme, kanal sistemi ve eski ıslak hacimler varsa iş uzar. Atığın asansörle mi, cepheden mi indirileceği ve konteynerin binanın önüne ne kadar yakın konabileceği de takvimi doğrudan etkiler.

Maliyet de aynı değişkenlere bağlıdır: söküm kalemlerinin sayısı, ayrıştırılan akış sayısı, atık hacmi ve taşıma mesafesi. Sökülen metal ve kablonun hurda değeri teklifte ayrı gösterilip bedelden düşülebilir. Bu nedenle sabit bir metrekare fiyatı vermiyor, keşiften sonra kalem kalem teklif hazırlıyoruz. Keşif talebini teklif formundan iletebilirsiniz.

İş sonunda ne teslim edilir?

Mekân, sözleşmede tanımlanan kapsamda boşaltılmış ve süpürülmüş olarak teslim edilir. Yanında atık taşıma belgeleri, varsa lisanslı tesis kabul belgeleri ve asbest sökümü yapıldıysa yetkili ekibin aldığı belgelerin birer örneği bulunur. İç söküm bir yıkımın ilk evresiyse, teslim yerine doğrudan ana yıkıma geçilir; akışın devamı bina yıkımı sayfasındadır.

İç sökümün bağlamı ilçeye göre değişir: İnegöl'de ortak duvarlı mobilya atölyelerinin boşaltılması, Nilüfer'de site bloklarının yıkım öncesi hazırlığı farklı sıra ister. İlçeye özgü koşulları İnegöl'deki yıkım koşulları ve Nilüfer'de bina yıkımı sayfalarında anlattık.