Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik 2026 değişikliği: ne değişti, ne zaman başlıyor?

Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik 2026 değişikliği, 12 Ağustos 2026 tarihli ve 33338 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"tir. Yüksek yapı tanımı, 18,50 m fenni mesul eşiği, patlayıcıyla yıkım kuralları ve ruhsat süresi uzatması getirir; ancak bunlar 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek. Bugün yalnızca kamu eliyle yapılan 6306 yıkımlarına ilişkin fıkra uygulanıyor.

Bu sayfa, değişikliği yürürlük takvimiyle birlikte madde madde açıklar. Yönetmeliğin bugün uygulanan hâlinin genel özeti için Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik özet sayfamıza bakabilirsiniz.

Değişiklik hangi tarihte yürürlüğe giriyor?

Değişikliğin büyük kısmı yayımdan bir yıl sonra, 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek. Değişiklik Yönetmeliğinin 14. maddesi yürürlüğü ikiye ayırır: 5. maddesiyle asıl yönetmeliğin 7. maddesine eklenen 8. fıkra ile yürürlük ve yürütme maddeleri (Değ. md. 14 ve 15) yayım tarihinde; diğer hükümler yayımdan bir yıl sonra yürürlüğe girer.

Takvimin pratik anlamı şudur: 12 Ağustos 2027'ye kadar ruhsat alınan ve yürütülen özel yıkımlarda asıl yönetmeliğin bugünkü hükümleri uygulanır. Uzun soluklu bir projeniz 2027 yazına sarkıyorsa, ruhsat tarihinin hangi kurallara tabi olacağını ilgili idareyle önceden konuşmak gerekir.

12 Ağustos 2026'dan beri yürürlükte olan fıkra ne diyor?

Yürürlükteki tek esaslı değişiklik, 6306 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan yıkımlarla ilgilidir. Bu yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmaz; ancak yıkım planı gereken yıkımlarda fenni mesuliyeti ilgili kamu kurumu üstlenir.

Bu fıkra özel maliklerin kendi yaptırdığı kentsel dönüşüm yıkımlarını kapsamaz. Kat malikleri bir yıkım firmasıyla sözleşme yaptığında, uygun yetki grubuna sahip müteahhit ve şantiye şefi şartı aynen devam eder. 6306 sürecinin tamamı için riskli yapı yıkım süreci sayfamıza bakabilirsiniz.

Bir yan etki de madde numaralarıdır. Yeni 8. fıkra eklendiği için 7. maddenin sonraki fıkraları kaydı: başlama ve bitirme süresi artık 7/9, yıkım planı istisnası 7/10, 7 ve 10 günlük bildirimler 7/12. İnternetteki eski rehberlerde bu numaralar eski hâliyle duruyor.

Madde madde neler değişiyor?

Aşağıdaki listede "Değ. md." değişiklik yönetmeliğinin, "Asıl md." ise 2021 tarihli yönetmeliğin madde numarasını gösterir. 7/8 dışındaki her şey 12 Ağustos 2027'den itibaren uygulanacak.

Değ. md. 1 ve 2: kapsam ve tanımlar

• Değ. md. 1: Asıl md. 2/3'teki "beşinci" ibaresi "altıncı" olur. Sebebi yeni bir bölüm eklenmesi ve bölüm numaralarının kaymasıdır.
• Değ. md. 2: Tanımlar maddesi (asıl md. 4) yeniden düzenlenir. Yüksek yapı, "bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalar" olarak tanımlanır.
• Metinde ayrıca "çok yüksek yapı" tanımı bulunur. Bu tanımın eşikleri (bina yüksekliği 51,50 m, yapı yüksekliği 60,50 m olarak aktarılıyor) Resmî Gazete metninden teyit edilerek kullanılmalıdır.
• "Patlatmadan sorumlu mühendis" tanımı eklenir. Özetle inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği lisansı ile patlayıcı kullanımına ilişkin sertifika ya da bu alanda tezli yüksek lisans aranır. Sertifikanın ayrıntısı için Resmî Gazete metnine bakılmalıdır.
• Seçici yıkım ve müellif tanımları da yeniden yazılır.

Değ. md. 3: fenni mesuliyet ve patlayıcıyla yıkım (asıl md. 5)

Asıl md. 5/3 değişir ve yeni bir 5/4 eklenir. Yeni kuralın özü:

• Fenni mesuliyeti inşaat mühendisi üstlenir.
• Bina yüksekliği 18,50 m'den az olan binaların yıkımında fenni mesuliyet aranmaz.
• Ancak 18,50 m'den az binalarda da şu hâllerde ilgili idare fenni mesuliyet arayabilir: bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem, planda ve düşeyde yapısal düzensizlik, sağlık ve eğitim tesis alanı ya da kültür veya tabiat varlıklarına yakınlık "ve benzeri risk teşkil edecek durumlar".
• Patlayıcıyla yapılan yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katı olan her binada fenni mesuliyet zorunludur.
• Patlayıcıyla yıkımda fenni mesule ek olarak patlatmadan sorumlu mühendis ve ateşleyici görevlendirilir.
• Yeni 5/4: Patlayıcıyla yapılan tüm yıkımlar, yüksek yapıların patlayıcıyla yıkımına dair hükümlere göre yürütülür.

Bu değişiklik nedeniyle bugünkü 5/7 (asbest ve seçici yıkım bitmeden ana yıkıma geçilemez) 5/8 olacak. Güvenli atıf, "5. madde" demektir.

Değ. md. 4: yıkım planı (asıl md. 6)

• Patlayıcıyla yapılan yıkımlar ile yüksek yapıların yıkım planı EK-5'e göre hazırlanır.
• Patlayıcıyla yapılan tüm yıkımlarda patlatmadan sorumlu mühendis ile müellif birlikte şantiye sahasında bulunur.

Değ. md. 5: yıkım ruhsatı (asıl md. 7)

• Patlayıcıyla yıkımda patlatmadan sorumlu mühendisin bilgi ve belgeleri başvuruya eklenir; ondan da taahhütname alınır.
• Yeni 7/8 eklenir. Bu fıkra yayım gününde yürürlüğe girdi (yukarıda).
• Bugünkü 7/9'a (başlama ve bitirme süresi) şu cümle eklenir: bitişik nizam, yüksek yapı sınıfında olma ve çevre koşullarının makineyle yıkımı zorlaştırması veya mücbir sebep hâllerinde, müteahhidin talebi ve idarenin uygun görmesi kaydıyla ruhsat süresi bir defaya mahsus üç aya kadar uzatılabilir.

Değ. md. 6–8: terim ve kurum adı düzeltmeleri

"Patlatmalı" ibaresi "patlayıcı ile" olarak değişir (asıl md. 8/2, 9/3). Asıl md. 10/2'deki "Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne" ibaresi "il müdürlüğüne" olur.

Değ. md. 9: yüksek yapılar için yeni bölüm (md. 13/A ve 13/B)

Md. 13/A — yüksek yapıların yıkımı:

• Tam ve kısmi yıkım EK-5'e göre yapılır; toz, titreşim ve gürültü EK-5'e ve ilgili mevzuata uygun olmalıdır.
• Şantiye çevresi perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı ile korunur.
• Makineyle veya patlayıcıyla yıkım tekniklerinden yapıya uygun olanı seçilir.
• İskelede TS EN 12810, TS EN 12811 ve TS EN 1004-1 standartları uygulanır.

Md. 13/B — patlayıcıyla yıkım:

• Patlatmadan sorumlu mühendis yeterliğini belgeler.
• Ateşleyici, 11 Temmuz 2002 tarihli ve 24812 sayılı Resmî Gazete'deki yönetmeliğe göre (B) sınıfı yeterlik belgesine sahip olmalıdır.
• Meteorolojik şartlar değerlendirilmeden patlatma yapılamaz.
• Kalibre edilmiş titreşim ve basınç sensörleri ile yüksek hızlı kameralar kullanılır.
• Test patlatması yapılabilir; yapılırsa EK-6 formu doldurulur.

Değ. md. 10–13: gürültü, geçiş hükmü ve ekler

• Değ. md. 10: Asıl md. 17'deki gürültü atfı, 30 Kasım 2022 tarihli ve 32029 sayılı Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliğine çevrilir. Akustik rapor bu yönetmelikteki uzmanlığa sahip kişilerce hazırlanır.
• Değ. md. 11: Geçici Madde 2 eklenir: ihalesi yapılmış ama ruhsatı düzenlenmemiş kamu yıkımlarında eski hükümler uygulanır.
• Değ. md. 12: Asıl md. 21'de Bakanlık adı güncellenir.
• Değ. md. 13: EK-2 (yıkım planı), EK-3 (atık yönetim planı) ve EK-4 (taahhütnameler) değişir; EK-5 ve EK-6 eklenir.

Bugün ile 12 Ağustos 2027 sonrası arasında ne fark var?

Mal sahibi ve müteahhit için pratik sonuçlar neler?

Mal sahibi için en somut sonuç, orta yükseklikteki binaların maliyet ve evrak kalemidir. 12 Ağustos 2027'den sonra bina yüksekliği 18,50 m ile 21,50 m arasında olan binalarda fenni mesul zorunlu olacak. Kabaca 6–7 katlı binalara denk gelir; yönetmelik kat sayısını değil bina yüksekliğini esas alır, bu yüzden projenizdeki ölçüye bakın.

• 18,50 m altındaki bitişik nizam binalarda idare fenni mesul isteyebilecek. Bursa'nın eski merkez mahallelerinde bitişik nizam yaygın olduğundan, ilçe belediyesinin bu takdiri nasıl kullanacağını takip etmek gerekir.
• 2027 yazına sarkan bir yıkım planlıyorsanız, ruhsat ve sözleşme tarihlerini buna göre konuşun. Teklifte fenni mesul hizmetinin dahil olup olmadığını yazılı sorun.
• Ruhsat süresi uzatması 2027'den sonra da otomatik değildir: müteahhidin talebi ve idarenin uygun görmesi gerekir.

Müteahhit için yüksek yapılar ve patlayıcıyla yıkım ciddi bir hazırlık farkı getiriyor:

• Yüksek yapılarda yıkım planı EK-5 formatında hazırlanacak; perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı saha kurulumuna girecek.
• Patlayıcıyla yıkımda fenni mesul, patlatmadan sorumlu mühendis ve (B) sınıfı ateşleyiciden oluşan bir ekip, sensör ve kamera kaydıyla çalışacak. Bu iş bugün olduğu gibi yalnızca Y1 grubunun yapabileceği iştir.
• Yetki grubu kuralları bu değişiklikle değişmedi; Y1, Y2 ve Y3 grup sınırları ayrı yönetmelikte düzenleniyor.

Yöntem tarafının ayrıntısı için yüksek katlı bina nasıl yıkılır yazımız yol gösterir.

Y3'ün 16,50 m sınırı ile 18,50 m fenni mesul eşiği neden karıştırılmamalı?

Bu iki rakam farklı yönetmeliklerden gelir ve farklı soruları yanıtlar. 16,50 m, Müteahhit Yönetmeliği md. 14/A'ya göre Y3 grubunun yıkabileceği azami bina yüksekliğidir; yani "hangi firma yıkabilir?" sorusunun cevabıdır. 18,50 m ise 12 Ağustos 2027'den itibaren "fenni mesul aranır mı?" sorusunun eşiği olacaktır.

Örneğin 17,50 m yüksekliğindeki bir binayı Y3 grubundaki bir firma yıkamaz; ama 2027 sonrasında risk hâli yoksa bu bina için fenni mesul de aranmayacak. Bugün ise fenni mesul eşiği 21,50 m olduğundan tablonun üçüncü satırı henüz geçerli değildir. İkiden fazla bodrum katı, patlayıcı kullanımı ve risk hâlleri her durumda tabloyu değiştirir.

Haberlerde en sık yapılan yanlışlar neler?

Değişiklik yayımlandığında pek çok haber ve firma sitesi takvimi atlayarak yazdı. Karşılaştığımız yaygın hatalar ve doğruları:

• "Yeni yıkım yönetmeliği yürürlüğe girdi." Yanlış. 12 Ağustos 2026'da yalnızca 6306 kamu yıkımlarına ilişkin 7/8 yürürlüğe girdi; geri kalanı 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek.
• "Yeni bir yönetmelik çıktı." Eksik. Yayımlanan metin, 2021 tarihli yönetmeliği değiştiren bir değişiklik yönetmeliğidir; asıl yönetmelik yürürlükte kalıyor.
• "18,50 m altındaki binalarda artık fenni mesul gerekmiyor." Yanlış yönde yorum. Bugünkü eşik 21,50 m'dir; 18,50 m kuralı eşiği düşürerek sıkılaştırır ve risk hâllerinde daha alçak binalar için de fenni mesul istenmesinin yolunu açar.
• "Yüksek binalarda perdeleme bugünden zorunlu." Henüz değil. Perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı md. 13/A ile 12 Ağustos 2027'de başlıyor. Bugün de iskele, file ve toz bastırma zorunluluğu vardır.
• "Kentsel dönüşümde artık müteahhit aranmıyor." Yalnızca kamu kurumlarının 6306 kapsamında yaptığı yıkımlar için doğru. Maliklerin yaptırdığı yıkımlarda müteahhit şartı sürüyor.
• "Başlama süresi md. 7/8'de." Eski numaralandırma. 12 Ağustos 2026'dan beri başlama ve bitirme süresi 7/9'da.

Şimdi ne yapmalısınız?

Önümüzdeki aylarda yıkım planlıyorsanız bugünkü kurallar geçerlidir; ruhsat sürecinin adımları için yıkım ruhsatı rehberimize bakabilirsiniz. İşiniz 2027 yazına sarkacaksa şu sırayı öneririz:

1. 01

   Bina yüksekliğini belgeleyin

   Projeden veya röleveden bina yüksekliğini ve bodrum kat sayısını netleştirin; kat sayısı tahmini yeterli değildir.

2. 02

   Takvimi 12 Ağustos 2027'ye göre kurun

   Ruhsat tarihinin bu eşiğin öncesine mi sonrasına mı düşeceğini belirleyin.

3. 03

   İdareyle ön görüşme yapın

   Bitişik nizam veya yapısal düzensizlik varsa, ilçe belediyesinin fenni mesul talep edip etmeyeceğini önceden sorun.

4. 04

   Teklifleri aynı kapsamla karşılaştırın

   Fenni mesul, yıkım planı formatı ve saha koruma önlemlerinin teklife dahil olup olmadığını yazılı alın.

Ruhsat dosyasının hazırlanmasını ve takibini bize bırakmak isterseniz yıkım ruhsatı danışmanlığı kapsamında süreci yürütebiliriz.