Hafriyat ve Saha Temizliği
Hafriyat ve saha temizliği, yıkımdan kalan enkazın Atık Taşıma ve Kabul Belgesiyle izinli sahalara taşınması…
Üçevler Mah. Burçak Sk. Oruç Plaza No: 3/4, Nilüfer / Bursa
SH-01Ruhsat ve Saha
Yıkım ruhsatı alma ve danışmanlık hizmeti, ruhsatın vekâletle malik adına alınmasını ve ilçe belediyesine yapılacak yıkım ruhsatı başvurusu için gereken yıkım planı, atık yönetim planı, sözleşmeler, abonelik kapatma, tahliye ve atık belgelerinin hazırlanması, başvurunun takip edilmesi ve ruhsat sonrası bildirimlerin zamanında yapılmasıdır. Bursa'da bu dosyayı yıkım işimizin ilk evresi olarak yürütüyoruz.
Bursa'da yıkım ruhsatını binanın bulunduğu ilçe belediyesi düzenler; eksiksiz bir başvuruda ruhsat en geç 15 gün içinde çıkar. Süreyi uzatan çoğu zaman belediye değil, eksik gelen belgedir. Ruhsatı sizin adınıza biz alıyoruz: yıkım planını, atık yönetim planını, sözleşmeleri, abonelik kapatma ve tahliye belgelerini ve atık taşıma kabul belgesini tek dosyada topluyor, vekâletinizle başvuruyu yapıyor, ruhsat sonrası bildirimleri takip ediyoruz.
Bu hizmet, belediyeye teslim edilecek dosyanın bütününü ve ruhsat çıktıktan sonraki resmî adımları kapsar. Başlıca kalemler şunlardır:
Ruhsat alma ve danışmanlığı ayrı bir iş olarak değil, yıkım sözleşmesinin ilk evresi olarak yürütüyoruz. Çünkü ruhsattaki müteahhit, şantiye şefi, atık kodları ve takvim sahadaki işle birebir örtüşmek zorundadır.
Yıkım ruhsatı başvurusunu yapı sahibi yapabileceği gibi vekili de yapabilir. Belediyelerin evrak listeleri buna göre düzenlenmiştir; örneğin Osmangazi Belediyesinin listesinde, vekâletle başvuruluyorsa vekâletnamenin aslı istenir. Malik vekâlet verdiğinde başvuruyu ve sonrasındaki yazışmaları biz yürütürüz; sizin belediyeye gitmeniz gerekmez.
Tapu, malik sayısı, proje veya röleve durumu ve komşu yapılar incelenir; dosyada hangi belgelerin gerekeceği çıkarılır.
Malik ya da malikler, yıkım ruhsatı işlemlerini kapsayan bir vekâlet verir. Vekâletin kapsamı ve şekli noter ile başvurulacak belediyeden teyit edilmelidir.
Yıkım planı, atık yönetim planı, teknik sorumlu sözleşmeleri, abonelik kapatma ve tahliye belgeleri, varsa asbest belgeleri bir araya getirilir.
Dosya ilçe belediyesine teslim edilir. Eksik bildirimi gelirse eksik tamamlanıp dosya yeniden sunulur.
Ruhsat düzenlendiğinde teslim alınır, bir örneği size verilir; işe başlama bildirimi takvimi buna göre kurulur.
Vekâlet vermek istemezseniz başvuruyu siz yaparsınız; dosyayı eksiksiz biçimde hazırlayıp hangi belgenin neden istendiğini size açıklarız. Her iki yolda da ruhsattaki müteahhit, şantiye şefi ve takvim sahadaki işle aynı olur.
Başvuru ilçe belediyesine yapılır. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik'e göre ruhsat, eksiksiz başvuruda en geç 15 gün içinde düzenlenir. Eksik varsa belediye bunu 10 gün içinde yazıyla bildirir; eksik giderildikten sonra ruhsat 5 gün içinde düzenlenir. Ruhsatta yapı sahibi, müteahhit, fenni mesul, müellif ve şantiye şefinin imzası bulunur.
Başvurunun adım adım anlatımı, belgelerin tek tek açıklaması ve sık yapılan hatalar yıkım ruhsatı nasıl alınır rehberimizde yer alıyor. Bu sayfa, o dosyayı sizin yerinize nasıl hazırladığımızı anlatır.
Yıkım planını müteahhit, müellif sıfatıyla bir inşaat mühendisine hazırlatır. Plan TS 13633'e uygun olur ve yönetmeliğin EK-2'sindeki formata göre düzenlenir. Plana şunlar eklenir:
Binanın projesi yoksa önce röleve çıkarılır. Plan istisnası dardır: bodrum hariç en çok bir katlı, bina yüksekliği 6,00 m'yi ve yapı inşaat alanı 250 m²'yi aşmayan müstakil veya ayrık nizam yapılarda yıkım planı düzenlenmez; bu yıkımlarda müteahhit de aranmaz. Planın bölümlerini yıkım planı nasıl hazırlanır yazısında ayrıntılı anlattık.
Fenni mesul inşaat mühendisidir. Bugün yürürlükteki kurala göre bina yüksekliği 21,50 m'den az olan binaların yıkımında fenni mesul aranmaz. Buna karşılık patlayıcıyla yapılan yıkımlarda ve ikiden fazla bodrum katı olan binalarda fenni mesul her durumda zorunludur. 12 Ağustos 2027'den itibaren eşik 18,50 m'ye inecek ve bitişik nizam, karma taşıyıcı sistem gibi risk hâllerinde idare daha alçak binalarda da fenni mesul isteyebilecek. Kavramın açıklaması fenni mesul maddesindedir.
Şantiye şefi ise yıkım planı gereken her yıkımda müteahhit tarafından istihdam edilir. Müellif, şantiye şefliğini de üstlenebilir. Osmangazi'nin evrak listesi, şantiye şefinin yıkım başlarken sahada bulunmasını ayrıca vurgular.
12 Ağustos 2026 değişikliğinin yayım tarihinde yürürlüğe giren tek esas hükmü bir istisnadır: o tarihten beri 6306 kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan yıkımlarda müteahhit ve şantiye şefi aranmıyor. Maliklerin yaptırdığı yıkımlar bu istisnanın dışındadır.
Ruhsat başvurusuna elektrik, su, doğalgaz ve telefonun kapatıldığını gösteren belgeler ile binanın boş olduğunu gösteren idare belgesi eklenir. Osmangazi'nin listesi, şebeke kesim yazılarını kurum adıyla sayar: BUSKİ, UEDAŞ, BURSAGAZ ve TELEKOM. Binanın boş olduğu ise idarenin iç ve dış fotoğraf çekerek hazırladığı tutanakla belgelenir.
Apartmanlarda bu kalem takvimi en çok uzatan iştir; her bağımsız bölümün aboneliği ayrı kapatılır ve tek bir açık abonelik dosyayı bekletir. Bu yüzden kapatma listesini daire daire tutuyor, eksik kalanı maliklere zamanında bildiriyoruz. Mal sahibinin yapması gerekenleri abonelik iptali yazısında sıraladık.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'ne göre 2 tondan fazla atık çıkacak işlerde faaliyete başlamadan önce Atık Taşıma ve Kabul Belgesi alınır; büyükşehirde bu belge ilçe belediyesinden alınır. Bursa'da süreç HYBS üzerinden yürür: başvuru sisteme girilir, ilçe belediyesi kübajı belirler, tahakkuk BURKENT'e gider, ödeme yapılınca onay verilir.
Osmangazi Belediyesi yıkım ruhsatı başvurusunda bu belgenin tahsilat makbuzu aslını istiyor. Yani atık belgesi, sahadaki işin değil ruhsat dosyasının parçasıdır. Taşıma ve döküm tarafını hafriyat ve saha temizliği sayfasında anlattık.
Bursa'da resmî evrak listesini doğrulayabildiğimiz ilçe Osmangazi'dir. Kentsel Tasarım Müdürlüğünün yayımladığı "Yıkım Ruhsatı İstenen Belgeler" listesi (form kodu FKTM007 Rev.02, revizyon tarihi 19 Kasım 2024) şu başlıkları içerir:
| # | Başlık | Özet |
|---|---|---|
| 1 | Talep dilekçesi | Tapu, malik kimlik ve iletişim bilgileri, ruhsat/iskân fotokopisi ya da röleve, vekâletname aslı |
| 2 | Müteahhit | Yıkım sözleşmesi, taahhütname, Y1/Y2/Y3 yetki belgesi, oda ve vergi kayıtları, makine ve operatör bilgileri |
| 3 | Fenni mesul | Taahhütname, hizmet sözleşmesi, oda kaydı, kimlik (gereken durumlarda) |
| 4 | Müellif | EK-2'ye uygun yıkım planını hazırlayan inşaat mühendisi |
| 5 | Yıkım planı | EK-2 formatında |
| 6 | Şantiye şefi | Taahhütname, sözleşme, SGK sicil, oda kaydı, kimlik |
| 7 | Anıtlar kurulu izin yazısı | Tescilli parsele komşu ise |
| 8 | Borcu yoktur yazısı | Mali Hizmetler Müdürlüğünden |
| 9 | Şebeke kesim yazıları | BUSKİ, UEDAŞ, BURSAGAZ, TELEKOM |
| 10 | Binanın boş olduğuna dair belge | İdarenin fotoğraflı tutanağı |
| 11 | Asbest ölçüm raporu | Yetkili laboratuvardan, ıslak imzalı; asbest çıkarsa bertaraf raporu |
| 12 | Riskli bina ise | İl müdürlüğü veya yetkili kuruluş inceleme formu |
| 13 | Taşıma kabul belgesi | Tahsilat makbuzu aslı |
| 14 | Güvenlik önlemleri | 2,50 m trapez sac çevirme, uyarı levhaları, yüksek binada koruyucu file |
Listede dikkat edilmesi gereken bir not var: yıkım müteahhidi ruhsat işlemleri için vekil olamaz. Bu nedenle Osmangazi'de başvuruyu malik ya da malikin vekili yapar; biz dosyayı hazırlar, eksiksiz teslim edilmesini ve sonraki yazışmaları takip ederiz. İlçenin diğer özellikleri Osmangazi sayfamızda yer alır.
Listedeki fenni mesul koşulu belediye metninde "ve" bağlacıyla yazılmıştır; yönetmelik ise yüksekliği, bodrum sayısını ve patlayıcı kullanımını ayrı ayrı sayar. Belirsizlik olduğunda yönetmelik hükmünü esas alıp belediyeyle teyitleşiyoruz.
Temel belgeler yönetmelikten geldiği için her ilçede benzerdir. Ancak başvuru evrakı ilçeye göre değişebilir; ilgili belediyenin imar veya kentsel tasarım birimiyle teyit edilmelidir. Keşiften sonra ilk işimiz, binanın bağlı olduğu belediyenin güncel listesini almak oluyor.
Ruhsat, işin sonu değil takvimin başlangıcıdır:
Müteahhit işe başlamadan en az 7 gün önce fenni mesulü, ilgili idareyi ve mülki amirliği bilgilendirir. Patlayıcıyla yıkımda bu süre en az 10 gündür.
İdare komşu parsellere yıkımdan en az 3 gün önce duyuru yapar.
İdare yıkımın başladığı gün yerinde kontrol yapar.
İşi bitirmeden en az 7 gün önce aynı taraflara bildirim yapılır; idare bitiş gününde de kontrol eder.
Süre sınırı kesindir: işe ruhsat tarihinden itibaren 1 ay içinde başlanmalı ve başlama süresi dahil 3 ay içinde bitirilmelidir; aşılırsa ruhsat hükümsüz sayılır ve yeniden ruhsat alınması gerekir. Takvimi bu nedenle ruhsat başvurusundan önce kuruyoruz. Bir defaya mahsus 3 aya kadar süre uzatımı 2026 değişikliğinde öngörüldü, ancak 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek.
Yıkım bittikten sonra idare en geç 30 gün içinde TS 13264'e göre Yanan ve Yıkılan Yapılar Formu düzenler. Form tapuya ve il müdürlüğüne gönderilir, bina kodu adres kayıt sisteminden düşülür. Tapuda cins değişikliği bu formdan sonra yapılabilir; adımlarını cins değişikliği yazısında açıkladık. Formun düzenlenip düzenlenmediğini takip etmek, dosyanın son adımıdır.
Yönetmeliğe aykırılıkta İmar Kanunu'nun 42. maddesine göre idari para cezası uygulanır. Tutarlar her yıl güncellendiği için güncel miktar ilgili belediyeden teyit edilmelidir. Cezanın yanında, ruhsatsız yıkımda atık belgesi, asbest belgeleri ve Yanan ve Yıkılan Yapılar Formu da düzgün oluşmaz; bu da tapu ve yeni yapı ruhsatı aşamasında sorun çıkarabilir.
Ruhsat dosyası, saha hizmetlerinin ortak başlangıç noktasıdır:
Yıkımı yapacak firmanın yetki grubunu kontrol etmek için firma belgesi sorgulama yazısı yol gösterir.
Başlangıç için tapu bilgisi, malik listesi ve iletişim bilgileri, varsa yapı ruhsatı veya iskân ile binanın projesi yeterlidir. Proje yoksa röleve için binaya erişim gerekir. Riskli yapı kararı, tescilli yapı komşuluğu veya daha önce yapılmış bir asbest incelemesi varsa bunları da ilk görüşmede paylaşmanız dosyayı hızlandırır.
Dosyayı biz hazırlıyor ve takip ediyoruz. Osmangazi Belediyesinin listesine göre yıkım müteahhidi ruhsat işlemleri için vekil olamaz; bu yüzden başvuru malik veya malikin vekili tarafından yapılır. Diğer ilçelerde uygulama belediyeden teyit edilir.
Apartmanlarda çoğunlukla abonelik kapatma ve tahliyedir; her bağımsız bölümün elektrik, su, doğalgaz ve telefon aboneliği ayrı kapatılır ve tek bir eksik dosyayı bekletir. Eski binalarda asbest envanteri ve asbest çıkarsa bertaraf belgeleri de takvimi belirler. Bu iki kalemi keşiften hemen sonra başlatıyoruz.
Evet. Bodrum hariç en çok bir katlı, 6,00 m'yi ve 250 m²'yi aşmayan müstakil veya ayrık yapılarda yıkım planı ve müteahhit aranmaz; ancak bu istisna ruhsat yükümlülüğünü kaldırmaz. Abonelik kapatma, tahliye ve 2 tonu aşan atıkta taşıma kabul belgesi yine gerekir.
Yönetmelik yıkım öncesinde asbest envanterini zorunlu tutar. Osmangazi Belediyesi başvuruda yetkili laboratuvardan ıslak imzalı asbest ölçüm raporu, asbest çıkarsa bertaraf raporu da istiyor. Diğer ilçelerde istenen belge biçimi belediyeden teyit edilmelidir.
Başlama ve bitiş bildirimlerini müteahhit yapar; işe başlamadan ve bitirmeden en az 7 gün önce fenni mesul, ilgili idare ve mülki amirlik bilgilendirilir. Bu bildirimleri ruhsat takviminin parçası olarak biz yürütüyoruz.
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.
İçerik, yürürlükteki mevzuat ve saha uygulaması değiştikçe gözden geçirilir. Sorularınız için bize yazabilirsiniz.
Adres, kat sayısı, yaklaşık alan ve tahliye tarihini paylaşın; keşif gününü, yöntemi ve ruhsat takvimini birlikte netleştirelim.