Toz bastırma sistemi, suyu yüksek basınçla çok ince zerrelere ayırarak yıkım noktasına püskürten ekipmandır. İnce su zerreleri havadaki toz parçacıklarına tutunur ve onları ağırlaştırarak yere indirir. Bu yüzden tozu, çevreye yayılmadan, çıktığı yerde yakalar.
Mevzuattaki yeri
Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md. 18'e göre yıkımda alınacak toz önlemlerini çevre görevlisi veya çevre mühendisi belirler ve TS 13883'e uygun toz bastırma sistemi kullanılması zorunludur. Yönetmeliğe 2022'de eklenen geçici hükümle 31 Aralık 2023'e kadar Avrupa veya uluslararası standartlara uygun sistemler de yeterli sayılıyordu; bu geçiş süresi doldu.
Müteahhit Yönetmeliği md. 14/A, Y1, Y2 ve Y3 gruplarının üçünde de asgari ekipman olarak taşınabilir pulverize su toz bastırma sistemi arar. Y1 ve Y2'de bu sistem noter onaylı kiralamayla karşılanamaz; kendi malı, geçici ithal veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş olmalıdır. Yetki grupları maddesinde ayrıntı bulunur.
Pratikte anlamı
Hortumla su sıkmak toz bastırma sistemi sayılmaz. Hortum suyu molozu ıslatır ama havadaki tozu tutmaz. Sistem, yıkım yapılan kata ve rüzgâr yönüne göre konumlandırılır. Su ihtiyacı ise arazöz veya şebeke bağlantısıyla karşılanır. Sahadaki uygulamayı yıkımda toz kontrolü yazımızda, makinelerimizi ekipman parkı sayfasında anlattık.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik (md. 14/A)
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.