Bitişik Nizam

Bitişik nizam, binaların yan parsel sınırlarına dayalı olarak, aralarında bahçe mesafesi bırakılmadan yapıldığı yapılaşma düzenidir. Eski kent merkezlerinde ve çarşı akslarında sık görülür. Binalar çoğu zaman ortak ya da birbirine yaslanan duvarlara sahiptir.

Mevzuattaki yeri

Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md. 11'e göre bitişik nizam binalarda mümkünse kısmen veya tamamen elle yıkım esastır. Md. 6'ya göre komşu yapıda hasar riski varsa mevcut durum tespit raporu hazırlanır ve bitişik binanın temel kotunun altına tedbirsiz inilemez.

12 Ağustos 2026 tarihli değişiklik iki yeni hüküm daha getiriyor; ikisi de 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek. Birincisi, bina yüksekliği 18,50 m'nin altındaki bitişik nizam binalarda idare fenni mesuliyet arayabilecek. İkincisi, bitişik nizam binalarda çevre koşulları makineyle yıkımı zorlaştırıyorsa ruhsat süresi müteahhidin talebi ve idarenin uygun görmesiyle bir defaya mahsus 3 aya kadar uzatılabilecek.

Pratikte anlamı

Bitişik nizamda yıkımın asıl işi, yıkılacak binayı komşusundan güvenle ayırmaktır. Ortak duvarın hangi tarafa ait olduğu, komşu binanın o duvara yük verip vermediği ve açıkta kalacak cephenin nasıl korunacağı yıkım planına yazılır. Elle sökülen bölümler süreyi uzatır. Takvim 3 aylık ruhsat süresine göre gerçekçi kurulmalıdır. Komşu yapının korunmasına ilişkin ayrıntılar kentsel dönüşümde komşu bina koruması yazısındadır.