Seçici yıkım, binanın taşıyıcı sistemine dokunulmadan önce tehlikeli atıkların ve geri kazanılabilir bileşenlerin sökülüp türüne göre ayrılmasıdır. Amaç, ana yıkımda çıkan molozun karışık ve kirli olmamasıdır.
Mevzuattaki yeri
Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md. 5'e göre asbest ve benzeri tehlikeli kimyasal içeren imalatlar sökülüp uzaklaştırılmadan ve seçici yıkım yapılmadan ana yıkıma geçilemez. Md. 15, ayrılacak malzemeleri sayar: asbest ve tehlikeli atıklar, kapı ve pencereler, sıhhi tesisat, metal, ahşap, alçı, kiremit, tuğla, gazbeton, cam, PVC ve PU, yalıtım malzemeleri ve doğal taş. Ayrılan atıklar lisanslı tesislere gönderilir.
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği de atıkların kaynağında ayrılmasını ve seçici yıkımı esas alır (md. 5).
Pratikte anlamı
Seçici yıkımın ilk adımı asbest envanteridir: envanter hangi malzemenin önce ve hangi yetkiyle sökülmesi gerektiğini gösterir. Asbest sökümü tamamlandıktan sonra iç bileşenler, yani doğrama, tesisat, kaplama ve yalıtım, elle veya küçük ekipmanla sökülür. Bu aşama iç söküm ile büyük ölçüde örtüşür. Doğru ayrıştırılmış metal ve ahşap geri kazanıma gider; ana yıkımda geriye büyük ölçüde beton ve tuğla kalır. Konunun ayrıntıları seçici yıkım nedir yazımızda yer alır.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.