Hidrolik kırıcı, ekskavatörün kolunun ucuna takılan ve makinenin hidrolik gücüyle çalışan bir ataşmandır. Ucundaki çelik keski saniyede birçok kez darbe vurarak betonu, temeli veya kayayı parçalar. Sahada kısaca "kırıcı" diye anılır.
Mevzuattaki yeri
Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md. 12, yıkımda kullanılan makinelerin TS 13633'e uygun olmasını ve operatörlerin mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını ister. Md. 17 ise yıkımda gürültü ve titreşimin yönetilmesini düzenler. Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği md. 19'a göre hidrolik ekipmanla yapılan yıkımda kolon ve kirişler kesilir veya parçalanır.
Pratikte anlamı
Kırıcı, masif betonarme elemanlarda hızlı ve etkilidir; temel sökümünde çoğu zaman vazgeçilmezdir. Buna karşılık her darbe yapıya ve zemine titreşim olarak geçer. Bitişik nizam binalarda ya da hastane ve okul gibi hassas yapıların yakınında darbesiz çalışan kırıcı çene veya pulverizatör tercih edilir. Kırıcı, yalnızca gerçekten gereken elemanlarda kullanılır. Hangi elemanda hangi ataşmanın kullanılacağı yıkım planında belirlenir. Karşılaştırmalı anlatım için kontrollü mekanik yıkım sayfasına ve yıkım makineleri yazısına bakabilirsiniz.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Mevzuat metinleri değişebilir; bağlayıcı hüküm için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.