Riskli yapı yıkım süresi: 90 günlük süre ne zaman başlar, dolunca ne olur?

Riskli yapı yıkım süresi en fazla 90 gündür. Süre, tespit kesinleştikten sonra idarenin yaptığı tahliye ve yıktırma tebligatıyla başlar; tebligat muhtarlıkta 15 gün ilan edilir ve ilanın son günü tebliğ tarihi sayılır. Bu süre içinde yapı malikler tarafından yıktırılmazsa tahliye ve yıkım mülki amir ve idare eliyle yapılır.

Süreyi 6306 sayılı Kanun md. 5 ve Uygulama Yönetmeliği md. 8 düzenler. 90 gün bir üst sınırdır; idare daha kısa bir süre de verebilir. Tebligatta yazan süre, sizin için geçerli olan süredir.

Riskli yapı için 90 günlük süre ne zaman başlar?

Tespit kesinleştiğinde değil, yıktırma tebligatı tebliğ edildiğinde başlar. Zincir şöyle işler:

1. 01

   Tespitin ilanı

   Riskli yapı tespiti tapuya işlenir; tutanak yapıya asılır, e-Devlet'ten bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir.

2. 02

   İtiraz süresi

   İlanın son gününden itibaren 15 gün içinde malik itiraz edebilir.

3. 03

   Kesinleşme

   İtiraz edilmezse ya da teknik heyet itirazı reddederse tespit kesinleşir; il müdürlüğü yapının yıktırılmasını idareden ister.

4. 04

   Yıktırma tebligatı

   İdare EK-7/A tutanağını yapıya asar, maliklere e-Devlet'ten bildirir ve muhtarlıkta 15 gün ilan eder.

5. 05

   Süre işlemeye başlar

   İlanın son günü tebliğ tarihi sayılır; tebligatta belirtilen ve 90 günü geçmeyen süre buradan itibaren işler.

Yani tespitin ilanından 90 günün ilk gününe kadar geçen bir ön dönem vardır. Bu dönem boşa geçirilmemelidir; aşağıda neden olduğunu anlatıyoruz. Tebligat, ayrıca Bakanlığın internet sayfasında da 15 gün ilan edilir.

Tebligat bana ulaşmadıysa süre işlemez mi?

Kural olarak işler. Kanun md. 5 ve Uygulama Yönetmeliği md. 8, tebligatı üç yolla tanımlar: tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim ve muhtarlıkta 15 gün ilan. İlanın son günü, ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır.

Pratikte bu, başka şehirde oturan bir hissedarın binadaki tutanağı hiç görmemiş olsa bile süreye tabi olduğu anlamına gelir. e-Devlet bildirimlerini ve muhtarlık ilanlarını takip etmek malikin işidir. Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı konusunda şüpheniz varsa bunu bir avukatla değerlendirin.

90 gün içinde neler bitirilmelidir?

Maliklerin 90 gün içinde yapıyı hem boşaltması hem de yıktırması beklenir. Süre, ruhsat almak için değil, yapının fiilen yıkılması için verilmiştir. Kaba bir iş listesi:

Tablodan görüldüğü gibi yasal olarak sabit olan tek kısa süre ruhsatın 6 iş günüdür. Geri kalanı sizin hazırlığınıza bağlıdır. Sahadaki yıkımın kendisinin kaç gün sürdüğünü etkileyen etkenleri bina yıkımı ne kadar sürer yazımızda ayrıca anlattık.

90 günü en çok ne uzatır?

Üç kalem öne çıkar: tahliye, asbest ve malikler arası karar.

Tahliye. Ruhsat için binanın boşaltıldığına dair belge ya da idarenin tutanağı gerekir. Tek bir bağımsız bölümün boşalmaması bütün dosyayı bekletir. Kiracıya ne zaman ve nasıl bildirim yapılacağını yıkımda kiracı tahliyesi yazımızda ele aldık.

Asbest. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik md. 5'e göre asbest sökülmeden ana yıkıma geçilemez; md. 16 yıkım öncesi asbest envanterini zorunlu tutar. Asbest çıkarsa iş planı, il müdürlüğüne bildirim, söküm ve "maruziyet riski kalmadı" ölçümü sırayla yapılır. Bu adımları tebligatı beklemeden başlatmak mümkündür ve çoğu zaman en doğru karardır. Bu aşamadaki rolümüz asbest sökümü koordinasyonu: sıra, belge ve yetkili ekiplerle takvim.

Karar. Salt çoğunluk kararı alınamazsa ya da karara katılmayanların pay satışı gecikirse ruhsat başvurusu da gecikir. Uygulama Yönetmeliği md. 15, yapı ruhsatı başvurusundan önce katılmayanlara bildirimin yapılmış ve pay satışı için başvurunun yapılmış olmasını arar.

Süre içinde yıkım firması ne zaman seçilmeli?

Tahliye tamamlanmadan önce. Sondan geriye doğru saydığınızda neden erken olması gerektiği görülür: yıkımın kendisi birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürebilir, müteahhit işe başlamadan en az 7 gün önce idareye, fenni mesule ve mülki amirliğe bildirim yapmak zorundadır, ruhsat başvurudan itibaren 6 iş günü içinde çıkar. Bunlara 2 tonu aşan atık için Atık Taşıma ve Kabul Belgesi ile konteyner yerleştirme de eklenir. Tahliye belgesinin alındığı gün firma hâlâ seçilmemişse, 90 günün son haftaları bu idari adımlarla dolar.

Firma seçerken iki şeyi yazılı kontrol edin. Birincisi yetki grubu: Y3 bina yüksekliği 16,50 m'ye, Y2 51,50 m'ye kadar binaları yıkabilir, Y1 her binayı. İkincisi takvim taahhüdü: sözleşmede yıkımın başlama ve bitiş tarihinin, asbest sökümünün hangi aşamada tamamlanacağının ve atık belgelerinin ne zaman teslim edileceğinin yazılı olması, sürenin kimin sorumluluğunda aştığını sonradan tartışmayı önler.

Riskli yapı dosyalarında keşfi erken yapmanın bir faydası daha var: bitişik nizam, dar sokak ya da tescilli komşu gibi durumlar keşifte ortaya çıkar ve yöntemi, dolayısıyla süreyi değiştirir. Bunu 90 günün ortasında öğrenmek yerine başında öğrenmek daha güvenlidir.

Örnek takvim: 90 günlük sürede işler nasıl dağılır?

Aşağıdaki dağılım kesin süre değil, planlama örneğidir. Gerçek takvimi tebligattaki süre, binanın boyutu ve maliklerin hazırlık durumu belirler. Yasal olarak sabit olan tek kısa süre, ruhsatın başvurudan itibaren 6 iş günüdür.

Bu dağılımdaki kritik nokta ruhsat başvurusunun son haftaya bırakılmamasıdır. Başvuruda eksik çıkarsa idare bildirir; eksiklerin giderilmesi ek zaman alır. Yıkımdan sonra Yanan ve Yıkılan Yapılar Formu ve tapu işlemleri de yürüyecektir; bunların nasıl işlediğini yıkım sonrası cins değişikliği yazımızda bulabilirsiniz.

Bir malik için pratik kural şudur: her hafta sonunda "tahliye, asbest, karar, ruhsat" dört başlığında durumu tek tabloda gözden geçirin. Hangisi geride kalıyorsa sıradaki hafta onun üzerine gidin.

Riskli yapı yıkım süresi uzatılabilir mi?

Kanun ve Uygulama Yönetmeliği "90 günden fazla olmamak üzere" süre verileceğini söyler; incelediğimiz metinlerde bu sürenin maliklerin talebiyle uzatılmasına ilişkin ayrı bir hüküm görmedik. Süre ihtiyacınız varsa idareyle yazılı olarak ve gerekçesiyle iletişim kurun, sonucu yazılı alın.

Karıştırılan bir konu var: 12 Ağustos 2026 tarihli, 33338 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklik, yıkım ruhsatının süresinin belirli koşullarda bir defaya mahsus 3 aya kadar uzatılabilmesini getiriyor. Bu hüküm 12 Ağustos 2027'de yürürlüğe girecek ve 6306'daki 90 günlük süreyle ilgili değildir. Bugün yıkım ruhsatında başlama süresi 1 ay, başlama dahil toplam süre 3 aydır; aşılırsa ruhsat hükümsüz sayılır.

Yıkım yerine güçlendirme seçilirse süre nasıl işler?

Güçlendirme de aynı süre içinde başlatılmalıdır. Uygulama Yönetmeliği md. 8'e göre riskli yapının yıktırılması yerine güçlendirilmesi isteniyorsa, maliklere yıktırma için verilen süre içinde:

• güçlendirmenin teknik olarak mümkün olduğu tespit ettirilir,
• Kat Mülkiyeti Kanunu md. 19/2'de belirtilen şekilde güçlendirme kararı alınır,
• güçlendirme projesi hazırlatılır,
• imar mevzuatına göre ruhsat alınır.

Güçlendirme, ruhsatı veren idarenin belirlediği sürede tamamlanır; ardından tapudaki riskli yapı belirtmesinin kaldırılması için il müdürlüğüne başvurulur. Güçlendirmenin teknik olarak mümkün olup olmadığı bir mühendislik değerlendirmesidir; bu kararı yıkım firması değil, projeyi yapacak mühendis verir.

90 gün dolduğunda ne olur?

Süre içinde yıktırılmayan yapı için idare, yapının idari makamlarca yıktırılacağını bildirir. Yine yıktırılmazsa Kanun md. 5'e göre tahliye ve yıkım, mahalli idarelerin de katılımıyla mülki amirlerce yapılır veya yaptırılır. Bakanlık durumu idareye yazılı bildirir ve yapı idarece yıkılır; uygulama gerektirirse Bakanlık işi bizzat yapabilir.

Tahliye engellenirse mülki amirin yazılı izniyle kolluk kuvveti kapalı kapıları açarak tahliyeyi yapar. Tespit, tahliye ve yıkım işlemlerini engelleyenler hakkında tutanak tutulur ve Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur (Uyg. Yön. md. 8).

Masraf tarafında, idarenin yaptığı tahliye ve yıkımın masraflarından malikler hisseleri oranında sorumludur. Masraf tebligattan sonraki 1 ay içinde ödenir; ödenmezse 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsil edilir. Ayrıntısı kentsel dönüşümde yıkım masrafı kime ait yazımızda.

Abonelik kesme konusunda bir not: süresinde yıktırılmayan riskli yapılara elektrik, su ve doğal gaz verilmemesine ilişkin Uygulama Yönetmeliği hükmü (md. 8/3-c) hakkında Danıştay 4. Dairesinin 12 Şubat 2026 tarihli yürütmeyi durdurma kararı bulunuyor. Uygulamanın nasıl şekilleneceği yargı sürecine bağlıdır.

Acil durumlarda süreler nasıl kısalır?

Kanunun 6/A maddesi, acil hâllerde Kentsel Dönüşüm Başkanlığına re'sen uygulama yetkisi verir. Bu usulde riskli yapı ilanı muhtarlıkta 2 gün yapılır, itiraz süresi 2 gün, inceleme süresi 3 gündür ve tahliye Başkanlığın verdiği sürede yapılmak zorundadır. 6/A kapsamındaki re'sen yıkımlar Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Normal usulle karşılaştırması ve kanunun ilgili maddeleri 6306 ve riskli yapı yıkımı sayfamızda.

Süreyi kaçırmamak için hangi sırayla ilerlemeli?

Tespitten tapuya kadar bütün adımları kentsel dönüşüm yıkım süreci rehberimizde sıraladık. Süre baskısı altında en işe yarayan yaklaşım, idari işlerle sahadaki hazırlığı paralel yürütmektir: karar ve tahliye sürerken asbest ve yıkım planı hazırlanır, ruhsat başvurusu tahliye belgesi tamamlandığı gün yapılır. Keşif ve takvim için kentsel dönüşüm yıkımı hizmetimize bakabilirsiniz.